Het ontrafelen van de hype: transparantie

Geschreven door Kenneth Smit redactie, 14 oktober 2016

Tussen 1995 en 2010 steeg het aantal meldingen over ‘transparantie’ in onze politieke kamerstukken van minder dan 200 naar meer dan 1.000. Zoals journalist Lynn Berger het pakkend omschrijft is transparantie het antwoord geworden op vrijwel alles in ons huidige politieke en zakelijke klimaat. Een echte hype dus, die te pas en te onpas wordt gebruikt. De ene na de andere CEO roept dat zijn organisatie transparanter moet worden om in de toekomst nog een vuist te kunnen maken. Soms gedwongen door wetgeving, soms vanuit maatschappelijke druk. Maar wat is transparantie nu precies? Wat zijn de voor- en nadelen? En hoe kunnen we de hype ontrafelen en concretiseren?

Transparantie
Wat is transparantie eigenlijk?

Ook daarover is veel onduidelijkheid. Het begrip wordt vaak verward met open communicatie en authenticiteit. Het wordt gezien als een marketingmiddel om je organisatie van een ‘goed gezicht’ te voorzien en menselijk te maken. Bloggende CEO’s zijn daarvan een perfect voorbeeld. Echter, authenticiteit is niet hetzelfde als transparantie. We zitten niet te wachten op verkapte marketingpraatjes. Dat is irrelevante informatie.

Waar transparantie echt voor staat als we het begrip helemaal uitkleden, is ‘echtheid’. De mate waarin onze acties overeenkomen met wat we denken en voelen. Kortom: iets heel anders dan je open en transparant voordoen vanuit een marketingperspectief. Transparantie is niet iets wat de marketing- of communicatieafdeling kan verzinnen. Het moet in de hele organisatie merkbaar zijn. Het staat voor de mate waarin je organisatie intern echt oprecht transparant is. En wanneer je dat bent, dan is het niet lastig om ook de buitenwereld een kijkje in de keuken te laten nemen.

Een goed voorbeeld hiervan hebben we afgelopen week in Amerika mogen aanschouwen. Trump, die maar geen inzage wil geven in zijn belastingaangifte (talking about transparantie…..) en direct verwijst naar andere ondernemers die hetzelfde doen als hij. Warren Buffet reageerde direct met een eigen statement, dat interessant is om te lezen.

Wat zijn de voordelen en nadelen van transparantie voor jouw organisatie?

De maatschappelijke wens en eis om meer echte oprechte transparantie heeft zich in rap tempo ontwikkeld door de komst van mobiel en social media. ‘Geheimen’ blijven simpelweg niet meer geheim. What happened in Vegas stays in Vegas is niet langer meer realistisch. Het is dus niet eens dat de consument nu ineens transparantie verwacht van je bedrijf, het is simpelweg een kwestie van er mee geconfronteerd worden door de technologische vooruitgang.

De roep om transparantie heeft voor je bedrijf een aantal voordelen, maar uiteraard ook een aantal nadelen. Laten we beginnen met de voordelen.

Je kwaliteit zal verbeteren
Het vergrootglas ligt op je organisatie. Iedereen kan zien wat er gebeurt. Dit zorgt er voor dat de kwaliteit van je producten of diensten zal verbeteren. Foutjes worden namelijk direct zichtbaar en afgestraft.

Je processen worden geoptimaliseerd
Door de verbeterslag in kwaliteit worden ook de eisen voor je proces verhoogd. Efficiëntie en optimalisatie zullen een grotere rol spelen. Bovendien komen haperingen in je proces ook steeds sneller naar boven, hetgeen verdere optimalisatie mogelijk maakt.

Je wint vertrouwen
Inzicht wekt vertrouwen. Kijk maar naar jezelf. Als je een lekker hapje gaat eten in de stad en het restaurant waar je gaat eten heeft een open keuken, wat geeft je dat voor gevoel? Juist: een gevoel van vertrouwen. Er kan niet achter je rug om iets gedaan worden dat niet door de beugel kan. Transparantie dus.

Maar, elk voordeel heb zijn nadeel, toch? Of was het andersom? Welnu, het zijn geen echte nadelen maar eerder gevolgen van transparantie die ook in je voordeel kunnen werken.

Foutjes worden direct zichtbaar
Foutjes binnen organisatie, of het nu om product, levering of service gaat, worden steeds sneller zichtbaar en kunnen escaleren. Dit zet druk op je organisatie. Het is voor jou als manager zaak om deze druk om te zetten naar energie. Energie voor het doorvoeren van verbeteringen.

Inzicht voor je concurrenten
Niet alleen je klant en het grote publiek kan meekijken, ook je concurrent. Afgelopen jaren zijn er een aantal voorbeelden te noemen van startups die met volledige transparantie een nieuw product of nieuwe dienst op de markt hebben gebracht, maar vervolgens werden voorbijgestreefd door een grotere kapitaalkrachtigere organisatie die het idee direct kon kopiëren. Ook die kun je als manager als uitdaging zien om je organisatie altijd scherp te houden en je concurrentievoordelen te behouden.

Ken jij voorbeelden van organisaties die de strijd hebben gewonnen met behulp van transparantie? Of juist voorbeelden van bedrijven die er echt met de pet naar gooien? Laat het ons weten.