De stelling: Accountants praten je naar de mond! Waar ☐ , Niet waar ☐

Bron: Becoming great magazine editie 3.
Accountants schieten te kort bij de wettelijke controle op jaarcijfers.  Althans, dat vindt de Autoriteit Financiële Markten. Oorzaak: het stellen van lastige vragen of het afkeuren van een jaarrekening kan de accountant duur komen te staan. Hij wordt immers ingehuurd door het bedrijf waarvan hij de jaarrekening moet controleren. En wie betaalt, bepaalt. Kunnen accountants op deze manier eigenlijk wel hun verantwoordelijkheid nemen?
Accountants-praten-je-naar-de-mond
drs. William Manders RA
Audit Service Brabant

“Deze discussie is zo oud als het beroep zelf en speelt vooral bij controlerende accountants. Die dienen hun rug recht te houden en een onafhankelijk oordeel te geven over de jaarrekening ten behoeve van het maatschappelijk verkeer. Voor de accountant/adviseur in het MKB is onafhankelijkheid geen groot onderwerp. Daar sta je voor de belangen van de klant. Dat begrijpt de gemiddelde gebruiker van de jaarrekening ook. Rommelen met cijfers en accepteren dat een journaalpost wordt toegevoegd om de resultaten te beïnvloeden hoort daar zeker niet bij.”

“Op het verzinnen van allerlei aanvullende regels zit niemand te wachten. Bovendien is het de vraag of dit tot het gewenste resultaat leidt. Op het moment dat je een rekening stuurt naar een klant ben je van hem afhankelijk. Uiteraard speelt de omvang van aanvullende dienstverlening een rol. Hoe hoger de facturen voor advieswerk, hoe groter de afhankelijkheid en hoe groter de kans dat accountants je naar de mond praten.” “Uiteindelijk valt of staat de onafhankelijkheid toch met de attitude van de accountant en de kracht van zijn persoonlijkheid.”

Prof. dr. mr. Marcel Pheijffer RA
Nyenrode Business Universiteit

De stelling is veel te provocerend en te algemeen. Ik zou eerder praten in termen van risico. Accountants die hun gedrags- en beroepsregels naleven weten precies wat ze wel en niet kunnen. Wat ze wel zouden moeten kunnen is het stellen van lastige vragen en het afkeuren van rapporten als de situatie daarom vraagt.”

“Het gaat eerder over incidenten dan over structurele tekortkomingen. Het is absoluut niet zo dat klanten bepalen wat er wordt opgeschreven. Als ze dat toch willen moet je afscheid van ze nemen voordat ze afscheid van jou nemen.”

“De AFM heeft een relevante steekproef gedaan als het gaat om het toetsen van de kwaliteit van de accountantscontrole. En de resultaten zijn zorgwekkend. Maar de AFM doet geen uitspraak over goede of foute jaarrekeningen. En ik lees nergens in de AFM-rapporten dat accountants klanten naar de mond praten. Waar het om gaat is dat de regels soms niet worden nageleefd. Maar als een accountant steken laat vallen bij de controle kan de afgegeven verklaring toch nog goed zijn. Niet dankzij, maar ondanks de accountantscontrole.”

Pim van der Waal
Senior Manager EVO

“Ik denk dat een accountant over het algemeen niet in staat is om klanten naar de mond te praten. Ook niet om tegengas te geven trouwens. Van oudsher zijn ze vooral van de getalletjes. Niet van de communicatie. Daar zouden ze wel eens wat aan kunnen doen.”

“Het zijn vaak de maten of de vennoten die verantwoordelijk zijn voor de acquisitie. Zodra de klant binnen is sturen ze een medewerker voor het peeswerk. Vervolgens zie je ze pas een jaar later als het contract verlengd moet worden. Het ontbreekt vaak aan anticiperend vermogen. Welke voorzieningen moet je treffen? Welke investeringsregelingen zijn er beschikbaar? Daar hoor je ze veel te weinig over. De stelling zou eigenlijk moeten zijn: zijn klanten wel mondig genoeg om afscheid te nemen van hun accountant als ze er niet tevreden over zijn?”

Pieter Lakeman
FINANCIEEL ACTIVIST

“Het controlerende werk van accountants heeft weinig betekenis. Je ziet dat nu bij de stresstest van de Europese Centrale Bank. Accountantsverklaringen worden genegeerd en alle jaarrekeningen worden opnieuw uitgeplozen. Een accountant is niet in staat om de activa en passiva te beoordelen. Ook al doet hij nog zo goed zijn best. Waar een onderneming onverwacht failliet gaat, is dat altijd doordat de waarde van de activa en passiva onjuist is weergegeven.”

“De accountant voelt ook wel aan dat hij minder zicht heeft op de activa en passiva dan de ondernemer. Daarbij komt natuurlijk dat ze hun klanten niet graag verliezen.”

“Overheidscontrole is geen oplossing. Je kunt ambtenaren ongetwijfeld controletechnieken leren. Maar ook zij kunnen de activa en passiva niet beoordelen. Bovendien, als ze het vak onder de knie hebben gaan ze cashen in het bedrijfsleven.”

“Eigenlijk is er maar één oplossing. Afschaffen die verplichte controle. Het lokt alleen maar criminaliteit uit. Als er iets mis gaat, wijst iedereen naar elkaar. Ik weet zeker dat ondernemers voorzichtiger worden als die hele controle wordt afgeschaft.”
Kenneth Smit Training is door de Nederlandse Beroepsvereniging van Accountants (NBA) geaccrediteerd voor de training ‘Zeg wat je ziet’, die door de NBA verplicht werd gesteld na het verschijnen van het rapport van de AFM. De training is erop gericht de communicatieve vaardigheden en de professionele houding van accountants te verbeteren.