Creativiteit; hoe haal jij het naar boven?

KS_20170119_creativiteit_linkpost


Hoe zorg jij dat jouw bedrijf voorop loopt op het vlak van kwaliteit, dienstverlening, slimme producten of juist service? Door innovatie toch? En wat is cruciaal om innovatief te kunnen zijn? Creativiteit! Een van de meest ongrijpbare begrippen in ons professionele leven. Veel bedrijven klagen over een tekort aan creativiteit in hun team. Een tekort aan medewerkers die dagelijks op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden en kansen zien in alles wat er rondom hen gebeurt. De beste vernieuwingen starten, zoals bekend, vaak bij individuele acties van werknemers. Sommige bedrijven, zoals Google, ruimen er zelfs tijd voor in om medewerkers creatief te laten zijn. Hoe kan je die nu juist stimuleren? En klopt het wel dat je een gebrek aan creatieve medewerkers hebt of worden de juiste omstandigheden niet gecreëerd?

Wat is creativiteit eigenlijk?

Om over het onderwerp te kunnen praten, moeten we eerst goed begrijpen wat creativiteit eigenlijk is. Het is namelijk een van de meest ongrijpbare begrippen in de managementretoriek. Van Dale geeft aan dat creativiteit staat voor ‘scheppend vermogen’. Maar ook dat is nog altijd erg breed. Vaak omschrijven we creatieve mensen als mensen die uit het niets met een idee kunnen komen. Als dat je omschrijving van creativiteit is, dan zijn er inderdaad maar weinig medewerkers die op dat vlak een voldoende scoren. Mensen die ideeën uit hun mouw schudden zijn dun bezaaid. Echter, in onze ogen is creativiteit veel breder. Het gaat om het bedenken EN creëren van iets nieuws/nuttigs. Dat kan dus ook een kleine verbetering van een proces of product zijn. Of, het op een juiste manier daadkrachtig uitvoeren van een bestaand idee. Kortom, creativiteit is niet enkel het idee, maar ook de realisatie daarvan. In vrijwel alle gevallen is het binnen een bedrijf dan ook niet het individu dat creatief is, maar juist een team. Ieder heeft daarin zijn/haar eigen creatieve rol.

Aangeboren of te oefenen?

Wanneer we creativiteit omschrijven als het ‘uit de mouw schudden’ van ideeën, dan is creativiteit aangeboren en absoluut niet te leren. De beste innovaties ontstaan echter in teamverband, niet bij 1 creatief individu. Vaak behandelen we creativiteit als iets intuïtiefs, ongrijpbaars, gevoelsmatigs en daarom niet te sturen in processen of te oefenen. Dat is echter niet juist. Creativiteit kan wel dergelijk middels een proces tot stand komen en kan wel degelijk beoefend en geoefend worden. Hoe? Dat gaan we je uitleggen.

Het creatieve proces

Creativiteit kan dus tot stand komen in een creatief proces, waar meerdere mensen samen op zoek gaan naar verbeteringen/innovaties. Al bijna 100 jaar geleden werd het creatieve proces beschreven door dhr. Wallas (1926), die daarmee de grondlegger werd van het klassieke fasemodel voor een creatief proces. Sinds die tijd is het creatief proces continu verder ontwikkeld. Wij houden erg van de cyclische indeling, waarbij je het proces onderverdeelt in 4 fases, die continu gereflecteerd worden:

Opdracht en oriëntatie

Creativiteit is een proces waarbij je ‘out of the box’ wil kunnen denken. Echter, het is een feit dat creativiteit sterk wordt vereenvoudigd door een concrete opdracht waarop men zich kan oriënteren. We kennen allemaal de brainstormsessies op kantoor, waarbij iedereen wat glazig voor zich uit zit te staren. Vaak komt dat door en gebrek aan sturing/richting. Brainstormen over een ‘nieuw idee om ons product te verbeteren’ is zo breed, dat onze hersens er niet concreet en open over na kunnen denken. Zorg dus voor een tijdige (vooraf toegestuurde) briefing voor de creatieve sessie, waarbij je een zo concreet en afgebakend mogelijke opdracht omschrijft.

Onderzoek

De onderzoeksfase begint, net als de oriëntatie, individueel. Er heeft dus nog geen sessie plaatsgevonden. Na het ontvangen van de briefing moet het geheel namelijk eerst ‘inzinken’. Dit wordt ook wel de incubatietijd genoemd. Een periode van rust, waarin de teamleden de tijd hebben de briefing tot zich te nemen en rustig een en ander op een rij te zetten. Deze voorbereidende stap is cruciaal, omdat pas dan de teamleden goed voorbereid aan de sessie beginnen. Als de sessie eenmaal begint, dan hebben je teamleden als het goed is al een aantal gedachtegangen op een rij voor zichzelf en komt de brainstorm veel eenvoudiger los.

Uitvoering

Na de creatieve sessie, of sessies, dienen de ideeën te worden samengevat. Stel 1 iemand aan, de projectleider bijvoorbeeld, die dit voor zijn/haar rekening neemt. Pas als er een concrete uitwerking is, inclusief de interne gevolgen voor de organisatie, kan de uitvoering starten. Er dient bij de uitvoering goed gekeken te worden naar de vakspecifieke kennis en vaardigheden die nodig zijn. Heb je die al binnen je team, dan is het zo gebeurd, maar wellicht moet er nog bijgeschoold worden of moeten capaciteiten extern ingewonnen worden.

Evaluatie

Wanneer de gekozen innovaties/ideeën geïmplementeerd zijn, is het tijd voor de evaluatie. Een onderdeel dat vaak vergeten wordt, waardoor soms niet duidelijk is of het creatieve proces ook daadwerkelijk heeft geleid tot een verteberde situatie. Leerpunten worden geformuleerd en meegenomen in de opdracht voor het volgende creatieve proces.


De 4 P’s volgens internet slager Peter Kolster

4 p's van internet slager Peter Holster
studeerde aan de universiteit van Wageningen.
Was onderzoeker, hoofd productontwikkeling bij Honig en werd uiteindelijk algemeen directeur van een cosmeticabedrijf. Een sabbatical bracht hem weer terug bij zijn oorspronkelijke liefde, de landbouw. Dankzij een slimme vondst, het gebruik van vaste koolstofdioxide of droogijs, is Peter Kolster de eerste gepromoveerde internetslager van Nederland.
Afbeelding-3-bij-artikel--De-4-P-s-volgens-internet-slager-Peter-Kolster.groot

“Er zit fundamenteel iets verkeerd in de manier waarop we met voedsel omgaan”, vindt Kolster. “We weten vaak helemaal niet wat er in ons vlees zit aan antibiotica en groeibevorderaars, laat staan waar het vlees vandaan komt en wat voor leven de dieren hebben gehad. Dan kun je aan de zijlijn gaan roepen wat er allemaal verkeerd gaat. Je kunt ook laten zien dat het beter kan.”

Kolster reisde het land af op zoek naar boeren die vlees konden leveren voor zijn nieuwe internetslagerij. “Bij de groothandel kun je alles kopen, maar ik wilde geen anoniem vlees. Vergis je niet. Biologisch vlees is inmiddels ook gewoon een reguliere bedrijfstak waar boeren soms duizenden varkens of tienduizenden kippen per jaar produceren. Ik was op zoek naar boeren die iets bijzonders konden leveren. Die zijn er wel, maar die zaten vaak vast aan leveringscontracten. Het opbouwen van een goed netwerk van leveranciers heeft even geduurd.”

De Prijs

Het vinden van leveranciers mag tijd hebben gekost. Aan de onderhandelingstafel was Kolster snel klaar. “Boeren in Nederland worden vaak kapot onderhandeld. Ze krijgen te veel om failliet te gaan, maar te weinig om van te leven. Daarom onderhandel ik niet over de prijs. Die bepaalt de boer zelf. Soms zijn ze wat duurder omdat ze dieren fokken die wat minder geslacht gewicht hebben, maar wel een lekkere smaak. En als de klanten van OKvlees.nl daar anders over denken, dan merkt de boer dat meteen aan zijn omzet.”

De Promotie

Zo eenvoudig als de prijs tot stand komt, zo simpel werkt ook de promotiestrategie van Kolster, die bij de start van zijn bedrijf werd genomineerd als Versmarketeer van het jaar. “In het begin heb ik het wel geprobeerd, maar echt commerciële activiteiten werken gewoon niet. Sociale media zijn belangrijk. Vooral Twitter. Ik heb meer dan 9.000 volgers. Het bedrijf groeit eigenlijk vanzelf.”

De Plaats

Vanuit het Gelderse Emst bedient de internetslager dagelijks tientallen klanten van Amsterdam tot Appelscha. De pakketten zijn soms twee dagen onderweg. Kolster voegt een zakje bevroren CO2 toe in de isolatiezak waarin het vlees wordt verstuurd. De temperatuur daalt daardoor tot – 400 Celsius. Meer dan genoeg om ervoor te zorgen dat het nog altijd bevroren is als het pakket door Post NL hartje zomer bij de klant wordt aangeboden.

Het Product

Tja, en dan de vierde P, het product. De dartele lammetjes van boerin Nelleke, de kakelende kippen van Thymen, de snuffelende scharrelvarkens van boer Henk en onze persoonlijke favoriet, de longhaas: een vergeten stukje vlees van de fotogenieke Blonde Aquitaines. In één woord: heerlijk!